*چون روزگار می گذرد غمی نیست*
*چون روزگار می گذرد غمی نیست*
گزارشي از هزينههاي ورزش كشتي
كشتي؛ورزشي كهن
مهدي شفاخواه
كشتي در خون ما ايرانيان است. كمتر كسي را ميتوان پيدا كرد كه اين جمله را قبول نداشته باشد. همچنين كمتر مردي را ميتوان پيدا كرد كه در دوران كودكي يا نوجواني و جواني حتي براي تفريح هم كه شده با دوستان و هم سن و سالان خود كشتي نگرفته باشد.
![]() |
درواقع ورزش كشتي از دوران باستان به شكلهاي مختلفي در كشور و شهرها براي مردم آشنا بوده و شايد اغراقآميز نباشد اگر بگوييم از دوران بسيار بسيار كهن اين ورزش وجود داشته و بخشي از اوقات فراغت انسانهاي اوليه به منظور كسب مهارت و آمادگي لازم به كشتي گرفتن اختصاص داشته است. گذشته از آن كشتي راه مناسبي براي سنجش ميزان زور و قدرت افراد به شمار ميآمد. بسياري از كتيبههايي كه به جا مانده است، ثابت ميكند كه كشتي گرفتن در ميان مصريان و آشوريان نيز رواج بسيار داشته و صدها نقاشي از حالات مختلف كشتي گرفتن ديده ميشود و هر تصوير بيانگر اجراي يك فن كشتي است، چرا كه ميتوان كشتي را ورزشي ناميد كه مختص جنگاوران و سپاهيان بوده است. آن هم مربوط ميشود به مرامهاي جنگ كه پيش از آغاز نبرد طرفين پهلوانان آنان با هم دست و پنجه نرم ميكردند. كشتي از زمانهاي قديم نيز در زندگي و سنتهاي ايرانيان درآميخته است، به طوري كه سالها است به يك ورزش ملي و نمادي از جوانمردي تبديل شده است.
همچنين كشتي جايگاه خاصي در متون كهن و ادبيات فارسي دارد به طور مثال در شاهنامه بسياري از زورآزماييها و رزمهاي تن به تن به وسيله كشتي انجام گرفته است، كه شايد معروفترين و دردناكترين كشتن شاهنامه مربوط به نبرد تن به تن رستم و سهراب ميشود.
كلمه كشتي به معني گرفتن كمر است كه در ايران باستان از زرتشتيان به ارث رسيده و دليل اين نامگذاري بدين سبب بوده كه ورزشكاران هنگام غروب آفتاب كمربندهايي را به خود ميبستند و با گرفتن كمربندهاي حريفان همديگر را زمين ميزدند.
بعد از بيان تاريخچه اين ورزش كهن لازم است به جايگاه اين ورزش در المپيك و مسابقات جهاني اشاره شود. به طور كلي در اين گونه مسابقات هر دوره حدود 500كشتيگير قدم به ميدان مسابقه ميگذارند كه در ميان آنها كشورهاي روسيه، آمريكا، ايران، تركيه و كوبا از قدرتهاي برتر كشتي جهان به شمار ميآيند كه در اين گونه مسابقات كشتيگيران ايران افتخارات متعددي كسب كردهاند، اما چند صباحي است كه تيم ملي از درخشش خوبي در عرصه جهاني برخوردار نيست. اين عدم موفقيت ميتواند از دلايل كاهش گرويدن علاقهمندان به سمت اين رشته باشد، ولي به راستي علت اصلي اين عدم موفقيت چيست؟ برخي كارشناسان عدم تاسيس مدارس آموزش كشتي و نيز كاهش تعداد باشگاههاي تخصصي فعال در اين عرصه را از دلايل اين ناكامي ميدانند.اميد است مسوولان ذيربط راهكارهاي مناسبي براي مرتفع كردن چنين مشكلاتي در نظر بگيرند. اگر مايل به فرا گرفتن فنون كشتي هستيد بايد بدانيد لوازم و وسايل و هزينههايي براي اين ورزش تعريف شده؛ به طور مثال، دو بنده و كتاني كشتي.
براي اطلاع از قيمت و كيفيت اين اقلام به ميدان منيريه كه بورس لوازم ورزشي است، سر زدهايم. در گفتوگو با يكي از فروشندههاي فعال در اين عرصه دريافتيم، با وجود اينكه در فصل تابستان تعداد مراجعين به ورزشهاي گوناگون به ويژه كشتي افزايش مييابد، قيمتها در اين فصل تغيير چنداني نميكند و اين مساله در مورد كالاهاي وارداتي نيز صدق ميكند.
سعيد ميرزايي در ادامه ميگويد: لوازم خارجي كشتي نسبت به نوع ايراني قيمت بالاتري دارند، زيرا در كنار كيفيت، اين محصولات از زيبايي و دوام خاصي برخوردارند. به همين علت با استقبال بيشتري از سوي ورزشكاران مواجهند.
وي در مورد نحوه قيمتگذاري گفت: بعد از تعيين قيمت توسط شركتهاي توليدكننده، بيست درصد به منظور سود به اين نرخها اضافه ميشود.
اين كالاها به صورت وارداتي توسط تاجران فعال در بخش لوازم و پوشاك ورزشي به صورت عمده وارد كشور ميشوند و پس از قيمتگذاري نهايي از سوي آنها به طور عمده توسط توزيعكنندگان داخلي خريداري و پخش ميشوند.
يكي از اصليترين توليدكنندگان لوازم ورزشي كشور چين است. جنسهاي چيني به سه دسته تقسيم ميشود كه جنسهاي درجه يك تقريبا از قيمت بالايي برخوردار است. همچنين در بازار جنسهاي آلماني و ويتنامي نيز يافت ميشود كه داراي مرغوبيت بالايي هستند.
در همين باره نظر ورزشكاري را كه براي خريد كتاني كشتي به ميدان منيريه آمده بود، در مورد اجناس ايراني جويا شديم، وي گفت: جنسهاي ايراني از قيمتهاي متفاوتي برخوردار است، اما از تنوع كيفيت اين محصولات خبري نيست. در ميان اين اجناس، كالاهايي را ميتوان يافت كه قيمت پاييني دارند، ولي نبايد فريب اين قيمتها را خورد؛ چرا كه ما در صدد استفاده طولاني مدت از اين كالاها هستيم. بنابراين خريد يك كالاي با كيفيت هر چند گران، براي ما مقرون به صرفهتر است. اما در مورد جنسهاي خارجي اين مساله صادق نيست، زيرا نسبت به قيمت خود از كيفيت بسيار خوبي هم برخوردارند.
و در آخر مساله آموزش و هزينه كلاسهاي آموزشي مطرح است. در مورد مساله آموزشي بايد گفت: تعداد باشگاههاي فعال در سطح تهران شايد به بيش از 200باشگاه برسد كه آموزش بهتر را بايد در باشگاههاي تخصصي و حرفهاي اين رشته جست. در حال حاضر مجموعههاي آموزشي درجه يك در تهران عموما در مركز شهر واقع است؛ به طور مثال مجموعه ورزشي هفتتير كه در خيابان فياض بخش – پاركشهر واقع است ، از قديميترين و معروفترين مجموعههاي تهران به حساب ميآيد و بيشتر مسابقات ليگ در اين ورزشگاه برگزار ميشود.
در مورد هزينه كلاسهاي آموزشي هم بايد گفت هر باشگاه با شهريههاي متفاوتي روبهرو است كه مبلغ آن از 4000 تا 30000تومان متغير است و نحوه آموزش در اين كلاسها با توجه به هزينههاي آن از استاندارد مناسبي برخوردار نيست كه اين مساله نظارت بيشتري را از سوي مسوولان ميطلبد.
| |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||

کشتی از جمله فعالیت های ورزشی سنگین و یکی از پرجنب و جوش ترین ورزش ها می باشد و کشتی گیر نیازهای تغذیه ای منحصر به فردی دارد. دلیل این امر آن است که اگر چه مدت زمان مسابقه ی کشتی کوتاه و در حد چند دقیقه می باشد، لیکن یک کشتی گیر می باید در طول روز، مدت زمان زیادی را به تمرین اختصاص دهد و این امر به افزایش نیاز فرد منجر می گردد. یک کشتی گیر برای آن که بتواند در یک مسابقه پیروز شود، می باید در بهترین شرایط قرار داشته باشد. بر این اساس دانستن اصول مقدماتی تغذیه و به کارگیری آنها برای چنین فردی، حیاتی خواهد بود.
مهم ترین مطالب قابل ذکر در این رابطه عبارت اند از:
آب :کمبود آب بدن (دهیدراتاسیون)، دشمن اصلی شماست. زمانی که بدن شما کم آب می شود، حجم خون شما به شدت کاسته می گردد و افت فشار خون رخ می دهد. در چنین شرایطی خون رسانی به بافت ها به خوبی انجام نمی شود و سلول های بدن مواد مورد نیاز خود را نمی توانند دریافت کنند و مواد دفعی در اطراف آنها تجمع می یابد. این مجموعه ی عوامل، موجب تشدید احساس خستگی می گردد.
مطالعات متعددی تاکنون بر روی این موضوع صورت گرفته و همگی نشانگر آن است که کم شدن آب بدن حتی در مقادیر اندک نیز موجب آسیب رساندن به عملکرد ورزشی و ضعف عضلانی ورزشکار می گردد. زمانی که بدن فرد کم آب می شود، عمل تعریق به سختی انجام می شود. در این حالت فرد بیشتر در معرض آسیب های ناشی از افزایش دمای داخلی بدن و گرما قرار می گیرد، زیرا بدن انسان با انجام عمل تعریق، بخشی از دمای داخلی را به بیرون رانده و سبب خنک شدن محیط داخلی می گردد. قابل توجه آن که افزایش دمای محیط داخلی بدن نه تنها موجب بیماری فرد می شود، بلکه می تواند به آسیب های عضلانی، نارسایی کلیوی و حتی مرگ منجر شود.
بنابراین برای نوشیدن آب، منتظر احساس تشنگی نشوید. مصرف مایعات مورد علاقه یا نوشیدنی های ورزشی نیز به شما کمک می کند. البته در صورت عدم دسترسی به این موارد، به مقدار زیاد آب بنوشید. در مرحله ی پس از ورزش، مصرف آب میوه های طبیعی را فراموش نکنید.

حتی اگر تشنه نیستید، حدود یک ساعت قبل از ورزش یا مسابقه، 3-2 لیوان آب بنوشید. این کار جلوی تشنگی شما را گرفته و به شما کمک می کند تا شدیدتر و برای مدت طولانی تری به مسابقه پرداخته یا تمرین کنید.
فراموش نکنید اثر بخشی تمرینات سخت و شدید، تنها در صورت وجود ذخایر کافی ومطلوب آب در بدن شما میسر خواهد بود.
املاح معدنی :برای آن که فعالیت عضلات شما به خوبی انجام شود به میزان متناسبی از الکترولیت ها و مواد معدنی نیاز دارید. بدن شما در هنگام تعریق برخی مواد معدنی نظیر :
سدیم ، پتاسیم ، کلسیم و منیزیم را از دست می دهد که این اتلاف در طی ورزش به دلیل افزایش میزان تعریق، افزایش می یابد. عدم جایگزینی این الکترولیت ها که از طریق عرق و ادرار از دست رفته است، به توان و عملکرد ورزشی شما آسیب می رساند. جالب توجه آن که تحقیقات نشان می دهد که افراد با وزن مطلوب، کمترین میزان تعریق را داشته و بر این اساس الکترولیت کمتری را از دست می دهند.در صورتی که از نوشیدنی های ورزشی استفاده می کنید، انواعی را که حاوی الکترولیت ها هستند، انتخاب کنید تا به تأمین نیاز شما به مواد معدنی کمک نماید. البته برای مصرف در حین ورزش، بهتر است نوشیدنی از انواع ایزوتونیک ( نوشیدنی حاوی الکترولیت ها که غلظت آن مشابه خون باشد ) انتخاب شود تا با سهولت بیشتری جذب شده و موجب ناراحتی های گوارشی نگردد. برای آن که انتخاب درستی داشته باشید به برچسب محصول مراجعه نمایید.
کربوهیدرات برای حداکثر ذخیره ی انرژی :کربوهیدرات مصرفی روزانه ی شما به صورت گلیکوژن در عضلات ذخیره می شود. اگر چه پروتئین و چربی نیز به عنوان منابع انرژی مورد استفاده قرار می گیرند، لیکن کربوهیدرات سریع ترین و به صرفه ترین منبع انرژی بوده و نیازهای فوری انرژی را تأمین می نماید.
برای آن که عضلات شما ذخایر قابل توجهی از این مواد را در خود جای دهند، در طی چند روز قبل از مسابقه میزان کربوهیدرات برنامه ی غذایی خود را افزایش داده و از منابع غنی از کربوهیدرات استفاده نمایید. مواد غذایی غنی از كربوهیدارت شامل : انواع نان ، برنج و سایر غلات ،
سیب زمینی ، ماكارونی ، كیك و شیرینی هاست.برخی متخصصان به ازای هر ساعت فعالیت ورزشی شدید، حدود 60-30 گرم کربوهیدرات را توصیه می کنند. حال آن که در طی دوره های مسابقات فشرده، به طور معمول، ورزشکار زمان کافی برای مصرف یک وعده ی غذایی مطلوب جهت تأمین نیازهای خود را ندارد.در چنین شرایطی، یک میوه و یک مکمل انرژی زای کربوهیدراته می تواند منبع خوبی از کربوهیدرات، برای ورزشکار باشد.
در مطلب بعدی در مورد ویتامین ها و سایر مواد غذایی مود نیاز کشتی گیران بحث خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
دکتر سید علی کشاورز - استاد تغذیه و مدیر گروه تغذیه دانشگاه تهران
محمد حضوری - کارشناس ارشد علوم بهداشتی در تغذیه
- تغذیه ورزشکاران وتامین انرژی
- نقش کربوهیدارت ها در تغذیه ورزشکاران
- نیاز به آب و املاح در ورزشکاران
- برای جلوگیری از کم آبی در بدن ، چه مقدار آب و مایعات نیاز داریم ؟
تاریخچه ورزش کشتی در ایران
در دوران صفویه و زندیه، کشتی و ورزش باستانی و پهلوانی رونق بیسابقهای در ایران یافت به طوری که در هر شهر صدها پهلوان بنام وجود داشته است. در دواران قاجاریه علاقه به این ورزش چنان زیاد شد که در دوران ناصرالدین شاه برای اولین بار شخصی به نام صاحب الدوله مأمور توسعه کار ورزش کشتی شد و به زودی کشتی چنان رواج پیدا نمود که در تمامی روزهای تعطیل پهلوانان در میادین شهر به کشتی گرفتن میپرداختند. مسابقات کشتی پهوانی برای انتخاب پهلوان پایتخت نیز از همین ایام آغاز شد و بعدها به صورت یک سنت جاری همه ساله درآمد. برای انتخاب پهلوان پایتخت رسم براین بودکه پهلوانان را در روز مشخصی مصادف با یک روز از عید یا یک روز تعطیل در میدانی جمع میکردند و کشتی گرفتن و اجرای مراسم را برپا مینمودند و سرآمد پهلوانان را به عنوان «پهلوان پایتخت» معرفی مینمودند. آقا محمد صادق بلورفروش، ابراهیم یزدی معروف به یزدی بزرگ،پهلوان اکبر خراسانی، حسین یوزباشی، سیدحسن رزاز، سیداسماعیل کالسکه ساز و ... از کشتیگیران و پهلوانان معروف آن زمان بودند.
![]()
از زمان رضا شاه زورخانه با فرهنگ جدید رونق بیشتری گرفت و در کنار زورخانهها، باشگاهها و ورزشگاهها هم شکل گرفتند. با تأسیس اداره تربیت بدنی و اجباری شدن ورزش در مدارس و پادگانهای نظامی، جوانان کشتیگیر از زورخانهها روی به میدانهای ورزش نهادند و با اصول جدید و تحت تعلیم پهلوانان و مربیان قدیم و جدید به تمرین پرداختند.
مسابقات کشتی تا سال 1318 به صورت پهلوانی با رسم و رسوم خاص ایرانی ادامه داشت، اما از این سال به بعد با مطرح شدن مقررات بینالملل، تغییر و تحولاتی در شیوه کشتی گرفتن وطرز لباس پوشیدن کشتی گیران پدیدار گشت.
ورزش کشتی با شرایط و خصوصیات و قوانین خاص هر ناحیه و منطقه از کشور انجام میشد و قواعد و آداب و رسوم محلی هر منطقه در این رشته ورزشی تأثیر فراوانی داشته است. از مشهورترین کشتیهای مناطق ایران میتوان به کشتیهای زیر اشاره کرد:
1- کشتی لوچو: از ورزش های محبوب روستاهای مازندران است و چون جایزه کشتیگیران را بر نوک یک چوب در وسط میدان آویزان میکنند به آن لوچو گویند. جایزه؛ قواره پارچه، شال و ترمه و گاهی گاو یا گوسفند است که به همان چوب وسط میدان بسته میشود.
2- کشتی با چوخه: این کشتی در سراسر خراسان به ویژه قوچان، فریمان و اسفراین، رواج دارد و در فضای آزاد به اجرا در میآید.
3- کشتی گیله مردی: این کشتی چند صد سال است که در استان گیلان رواج دارد. در این کشتی هر جای بدن حریف با زمین تماس پیدا کند شکست خورده است. در این کشتی، علاوه بر کشتی گرفتن، ضربات با مشت نیز وجود دارد و کشتی گیران گیله مرد تنها یک شلوار تنگ استفاده می کنند و جایزه آن گاو، گوسفند، پارچه و... است و بعد از افتادن حریف، برنده به طرف تماشاچیان میرود و با پریدن به بالا از تماشاچیان طلب پاداش می کند.
4- کشتی زوران پاتوله در کردستان
5- کشتی لری در لرستان
6- کشتی جنگ (یا زوران) در منطقه الیگودرز
7- کشتی بغل به بغل در قزوین
8 - کشتی آشیرما در آذربایجان شرقی
9- کشتی گرش در مناطق ترکمن نشین
10- کشتی عربی در میان ایلات و عشایر خوزستان
11- کشتی کمربندی در اصفهان
12- کشتی لشکرکشی در یزد
13- کشتی کج گردان در سیستان و بلوچستان به ویژه در روستاهای شهرستان زابل
14- کشتی دسته بغل در استان فارس یه ویژه منطقه ارسنجان
همگی این کشتی های محلی زمینهساز این ورزش است که در زندگی و سنتهای ما ایرانیان به قدری ریشه دوانیده که تبدیل به یک ورزش ملی شده است.
در سال 1317 حمید محمودپور که دارای تحصیلات عالی تربیت بدنی از دانشگاه ترکیه بود به تعلیم کشتی در ایران پرداخت. وی اولین تشک کشتی ازجنس اسفنج را در دانشسرای تربیت بدنی واقع در دروازه دولت تهران پهن نمود و فنون کشتی آزاد و فرنگی را آموزش داد. در زمانهای گذشته تشک کشتی وجود نداشته و به جز گود زورخانه، کشتی روی زمین و خاک نرمی که روی آن میپاشیدند انجام میگرفت. محمودپور قبل از اینکه از تشک کشتی استفاده کند در ورزشگاه امجدیه روی چاله پرش ارتفاع برزنت میانداخت و فنون کشتی کلاسیک را آموزش میداد. در سال 1318 اولین دوره مسابقات کشتی آزاد قهرمانی کشور در ورزشگاه امجدیه تهران برگزار شد. نخستین باشگاه کشتی، باشگاه سلیمان خان پایین خیابان شاهپور سابق بود. اولین تیم کشتی خارجی، ترکیه بود که در سال 1326 به ایران آمد.
نخستین حضور بین المللی کشتی ایران در المپیک 1948 بود که مرحوم منصور رئیسی به مقام چهارم رسید. با آشنایی بیشتر کشتیگیران با فنون کشتی، افتخارات زیادی نصیب کشتی ایران شد و بسیاری از قهرمانان ایران بر سکوهای جهانی قرار گرفتند. عبدالله موحد، غلامرضا تختی، ابراهیم جوادی، امامعلی حبیبی، منصور مهدیزاده، محمد ابراهیم سیفپور، رسول خادم و.... از قهرمانان بنام جهان کشتی بودندکه افتخارات فراوانی در مسابقات المپیک و جهانی برای ورزش ایران به دست آوردند.